عقب‌نشینی سازمان استاندارد از اجرای استانداردهای ۸۵گانه

با وجود تصویب اجرای استانداردهای ۸۵گانه خودرو توسط شورای عالی استاندارد و الزام قانونی سازمان ملی استاندارد، همچنان برخی خودروها بدون رعایت این استانداردهای اجباری تولید و شماره‌گذاری می‌شوند.

در شرایطی که پویش «نه به تصادف» در آستانه نوروز به راه افتاده و حتی رئیس‌جمهور نیز به آن پیوسته است، موضوع ایمنی خودروها و اجرای استانداردهای اجباری به عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار در کاهش تصادفات رانندگی مطرح می‌شود.

مطابق مصوبه شورای عالی استاندارد، خودروهایی که موفق به دریافت استانداردهای ۸۵گانه نشوند، نباید شماره‌گذاری شوند. بااین‌حال، برخی خودروهای قدیمی مانند نیسان آبی همچنان بدون رعایت این الزامات تولید و به مشتریان عرضه می‌شوند.

مشکلات فنی خودروهای قدیمی

سعید تاجیک، مدیرعامل شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران، دراین‌باره اظهار داشت:

“در پلتفرم‌های قدیمی امکان نصب تجهیزات ایمنی فعال وجود ندارد. تجهیزاتی مانند ترمز اضطراری، هشدار خروج از خط، سیستم هشدار کاهش هوشیاری راننده و … که به جلوگیری از تصادف کمک می‌کنند، در این خودروها قابل نصب نیستند.”

وی همچنین تأکید کرد که صنعت خودروسازی ایران با وجود سابقه ۷۰ساله، هنوز فاقد آزمون تصادف جاده‌ای است و استانداردهای مربوط به واژگونی خودرو نیز در کشور اجباری نشده‌اند. این در حالی است که ۲۶ درصد از تصادفات منجر به جرح و فوت در سال گذشته ناشی از واژگونی خودرو بوده‌اند.

تلاش‌های سازمان استاندارد برای حذف خودروهای قدیمی

از اواخر سال ۱۴۰۱، سازمان ملی استاندارد اقداماتی برای توقف تولید برخی خودروهای قدیمی انجام داد که درنتیجه، تولید پژو پارس، پژو ۲۰۶ و تیبا متوقف شد. همچنین، نیسان آبی در مرداد ۱۴۰۲ برای مدتی شماره‌گذاری نشد اما پس از مدتی دوباره عرضه شد.

مهدی اسلام‌پناه، رئیس سابق سازمان ملی استاندارد، در اسفند ۱۴۰۲ اعلام کرده بود:

“وانت زامیاد به دلیل عدم امکان نصب تجهیزات ایمنی جدید و مصرف سوخت بالا، از سال ۱۴۰۳ دیگر تولید نخواهد شد.”

بااین‌حال، این خودرو که طی ۵۰ سال گذشته بدون تغییر تولید شده، همچنان در خط تولید باقی مانده است.

علل توقف شماره‌گذاری و تداوم تولید

مهدی انگورج، مدیر سابق صنایع فلزی سازمان ملی استاندارد، درباره علت توقف شماره‌گذاری وانت زامیاد اظهار داشت:

“نقاط جوش بدنه این خودرو غیراستاندارد است، مخازن CNG در جای نامناسبی قرار دارند و نیسان‌های دوگانه‌سوز با خطر انفجار مخزن مواجه هستند. همچنین، شاسی این خودرو استانداردهای لازم را ندارد و در تصادف ضربات شدیدی به سرنشینان و خودروهای مقابل وارد می‌کند.”

با وجود این مشکلات، نیسان آبی همچنان بدون رعایت استانداردهای ۸۵گانه تولید و عرضه می‌شود. در پیگیری‌ها از سازمان ملی استاندارد، رئیس وقت این سازمان اعلام کرده بود که تنها برای تولید ۳۵هزار دستگاه تا پایان ۱۴۰۳، مشروط به صادرات، مجوز صادر شده است.

بااین‌حال، شرکت زامیاد اخیراً اعلام کرده که با ثبت یک رکورد، ۵۴هزار دستگاه نیسان آبی را به مشتریان تحویل داده است. تلاش‌های مجدد برای دریافت توضیح از سازمان ملی استاندارد بی‌نتیجه ماند و مسئولان این سازمان حاضر به پاسخگویی نشدند. این موضوع نشان می‌دهد که تولید خودروهای فاقد استاندارد بدون مجوز رسمی در حال انجام است و پویش «نه به تصادف» در حد یک حرکت نمادین در فضای مجازی باقی مانده است.